Josef Stalin'in Naşının Mozoleden Çıkarılması

Nikita Kruşçev'in başlattığı "destalinizasyon" (Stalin'sizleştirme) sürecinin en sembolik adımlarından biri 1961 yılında atıldı. 1953 yılında hayatını kaybeden Josef Stalin'in naaşı, o tarihten itibaren Lenin ile birlikte Kızıl Meydan'daki mozolede sergilenmekteydi. Ancak partinin geçmişteki baskıcı politikalarla ve kişi kültüyle arasına mesafe koyma isteği, Stalin'in buradaki varlığını ideolojik bir sorun haline getirdi.

Ekim 1961'de düzenlenen Sovyetler Birliği Komünist Partisi 22. Kongresi'nde, Stalin'in görev süresi boyunca yaptığı hatalar ve yasaları çiğnemesi nedeniyle naaşının mozolede tutulmasının uygun olmadığına karar verildi. 31 Ekim 1961 gecesi, halkın tepkisini önlemek amacıyla gizlilik içinde yürütülen bir operasyonla Stalin'in naaşı mozoleden çıkarıldı. Üniformasındaki altın düğmeler ve rütbeler söküldükten sonra naaş, mozoleden sadece birkaç metre ilerideki Kremlin Duvarı Mezarlığı'na defnedildi.

Bu olay, Sovyet siyasi tarihinde bir dönemin resmen kapandığının en somut göstergesi kabul edilir. Stalin'in naaşının taşınmasının ardından, Sovyetler Birliği genelinde Stalin'in adını taşıyan şehirlerin isimleri değiştirilmiş ve heykelleri kaldırılmıştır. Bu süreç, Sovyet ideolojisinde reform arayışlarının ve geçmişin mirasıyla hesaplaşmanın en kritik aşamalarından birini teşkil eder.