İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun'un Kabulü

10 Nisan 1926 tarihinde kabul edilen 805 sayılı 'İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun', Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında iktisadi hayatın millileştirilmesi yolunda atılan en kritik adımlardan biridir. Osmanlı İmparatorluğu'ndan devralınan çok dilli ve kozmopolit ticari yapının yerine, ulusal bir kimliğe sahip yeni bir ekonomi düzeni kurmayı hedefleyen bu yasa, ticari işlemlerin şeffaflığını ve devlet denetimini artırmayı amaçlamıştır.

Kanun uyarınca, Türk uyruğundaki her türlü şirket, müessese ve işletmelerin Türkiye içindeki tüm muamelelerini, kayıtlarını ve defterlerini Türkçe tutması mecburiyeti getirilmiştir. Ayrıca yabancı şirketlerin de Türk makamlarıyla ve Türk tebaasıyla olan ilişkilerinde Türkçe kullanmaları zorunlu kılınmıştır. Bu düzenleme, sadece dil birliğini sağlamakla kalmamış, aynı zamanda yerli tüccarın haklarını korumuş ve yabancı sermayenin yerel hukuk sistemine entegrasyonunu hızlandırmıştır.

Bu tarihi karar, Atatürk dönemi reformlarının ekonomi ve dil politikalarıyla olan bağını açıkça ortaya koymaktadır. Ticaret dilinin Türkçeleşmesi, Cumhuriyet’in 'milli iktisat' vizyonunun bir parçası olarak değerlendirilmiş; bu sayede modern Türkiye’nin ticari literatürü ve hukuk sistemi sağlam bir zemin üzerine inşa edilmiştir. Yasa, günümüzde de bazı maddeleriyle Türk ticaret hayatındaki geçerliliğini korumaya devam etmektedir.