1973 Şili Askeri Darbesi ve Salvador Allende'nin Ölümü

1970 yılında iktidara gelen Salvador Allende, Şili'nin demokratik yollarla seçilmiş ilk sosyalist devlet başkanıydı. Görev süresi boyunca bakır madenlerini millileştirmesi ve kapsamlı toprak reformları yapması, hem yerel elitlerin hem de Amerika Birleşik Devletleri'nin tepkisini çekti. CIA destekli ekonomik istikrarsızlaştırma çabaları ve toplumsal kutuplaşma, ülkeyi askeri bir müdahalenin eşiğine getirdi.

11 Eylül 1973 sabahı, General Augusto Pinochet liderliğindeki ordu birlikleri yönetime el koymak üzere harekete geçti. Hava kuvvetlerinin başkanlık sarayı La Moneda'yı bombaladığı sırada Allende, radyodan halkına son kez seslenerek teslim olmayacağını ve tarihin kendi haklılığını kanıtlayacağını duyurdu. Çatışmalar sırasında hayatını kaybeden Allende'nin ölümü, Şili'de 17 yıl sürecek olan kanlı bir diktatörlük döneminin başlangıcı oldu.

Bu darbe, Soğuk Savaş döneminde Latin Amerika'daki sol hareketlerin bastırılmasında bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Pinochet yönetimi altında binlerce kişi siyasi nedenlerle öldürüldü, kaybedildi veya işkence gördü. Allende ise bugün dünya genelinde demokratik direnişin ve sosyal adaletin sembol isimlerinden biri olarak anılmaya devam etmektedir.