Süleyman Demirel'in 12 Eylül Sonrası İlk Halk Konuşması (Bafra, 1986)

12 Eylül 1980 askeri müdahalesi, Türkiye'de mevcut tüm siyasi partilerin kapatılmasına ve dönemin liderlerine ağır siyasi yasaklar getirilmesine neden olmuştur. Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel de bu süreçte Zincirbozan'da alıkonulmuş ve uzun süre aktif siyasetten uzak tutulmuştur. 1980'lerin ortalarına gelindiğinde, Türkiye'de sivil siyasete geçiş çabaları ve yasakların meşruiyeti toplum nezdinde tartışılmaya başlanmıştır.

Demirel, "Bir bilen" sıfatıyla perde arkasından yürüttüğü stratejik hamlelerini, 1986 yılında Samsun'un Bafra ilçesinde gerçekleştirdiği tarihi mitingle meydanlara taşımıştır. Bu konuşma, darbe sonrası Demirel'in halkla doğrudan buluştuğu ilk büyük organizasyon olması bakımından simgesel bir değere sahiptir. Mitingde halkın yoğun ilgisiyle karşılaşan Demirel, yasakların fiilen geçersizleştiği mesajını vererek merkez sağ siyaseti yeniden konsolide etmeye başlamıştır.

Bafra konuşması, 1987 yılında yapılan anayasa referandumu ile siyasi yasakların resmen kalkmasına giden süreci tetikleyen en önemli kıvılcımlardan biri kabul edilir. Demirel'in bu hamlesi, Türk siyasi literatürüne yerleşen demokratik direnç örneklerinden biri olarak tarihteki yerini almıştır.