1970 Sendikalar Kanunu Değişikliği ve DİSK'in Direniş Kararı

1970 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen 274 ve 275 sayılı Sendikalar Kanunu'ndaki değişiklikler, Türkiye'nin sendikal hayatında köklü bir kırılmaya neden olmuştur. Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin büyük oranda desteğiyle 230 oyla kabul edilen bu düzenlemeye, Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi 4 milletvekili sert bir şekilde muhalefet etmiştir. Yasada yapılan değişikliklerin temel amacı, işçi hareketinin yükselen gücü olan Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK) örgütlenme ve toplu sözleşme yapma yetkisini kısıtlayarak sendikal hayatı kontrol altına almaktı.

Yasanın geçmesiyle birlikte kendi varlığını doğrudan tehdit altında gören DİSK, anayasal haklarını savunmak amacıyla 15 Haziran'da eylem kararı aldığını duyurmuştur. Bu karar, Türkiye işçi sınıfı tarihinin en büyük kitlesel eylemlerinden biri olan '15-16 Haziran Olayları'nın fitilini ateşlemiştir. İstanbul ve çevresindeki sanayi bölgelerinde on binlerce işçinin katılımıyla gerçekleşen yürüyüşler, sendikal özgürlüklerin korunması talebiyle toplumsal bir direnişe dönüşmüştür.

Söz konusu yasal düzenleme, yarattığı büyük toplumsal tepki ve eylemlerin ardından Anayasa Mahkemesi'ne taşınmıştır. Mahkeme, örgütlenme özgürlüğüne aykırı bulduğu maddeleri iptal ederek sendikal çoğulculuğun devamını sağlamıştır. Bu süreç, Türkiye'de hem çalışma hukukunun gelişiminde hem de işçi sınıfının siyasal bir aktör olarak güçlenmesinde tarihi bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.