ABD Başkanı Richard Nixon’ın Şili Seçimlerine Müdahale Emri ve İtirafı

1970 yılında Şili'de gerçekleştirilen başkanlık seçimleri, Soğuk Savaş döneminin en kritik jeopolitik kırılma noktalarından biri olmuştur. ABD Başkanı Richard Nixon, sosyalist görüşleriyle öne çıkan Salvador Allende'nin seçilmesini Amerikan çıkarlarına ve kıtadaki ideolojik dengeye bir tehdit olarak görmüştür. Bu doğrultuda Nixon, CIA Direktörü Richard Helms ile yaptığı gizli görüşmede, Allende'nin göreve gelmesini engellemek için her türlü önlemin alınması ve Şili ekonomisinin 'çığlık attırılması' talimatını vermiştir.

Nixon yönetiminin yürüttüğü bu gizli operasyonlar, başlangıçta demokratik süreci sabote etmeyi amaçlasa da zamanla askeri bir müdahalenin zeminini hazırlamıştır. CIA kanalıyla yürütülen dezenformasyon faaliyetleri, muhalif gruplara sağlanan finansal destek ve ekonomik ambargolar, Allende hükümetini istikrarsızlaştırmak için sistematik bir şekilde kullanılmıştır. Bu süreç, 1973 yılında General Augusto Pinochet liderliğinde gerçekleşen kanlı askeri darbenin en önemli dış dinamiklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Söz konusu müdahale emrinin yıllar sonra bizzat Nixon tarafından itiraf edilmesi ve gizli belgelerin kamuoyuna açıklanması, ABD'nin Latin Amerika'daki müdahaleci dış politikasını kanıtlayan en somut belgelerden biri olmuştur. Bu tarihi olay, uluslararası ilişkilerde devlet egemenliği ve gizli servislerin siyasi süreçlere etkisi konusundaki akademik tartışmaların merkezinde yer almaya devam etmektedir.