İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı'nın Sanatçılar Hakkında Gıyabi Tutuklama Kararı

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından kurulan askeri mahkemeler, muhalif seslere ve özellikle yurt dışında yaşayan sanatçılara yönelik geniş kapsamlı hukuki süreçler başlattı. Bu kapsamda İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Mahkemesi; Cem Karaca, Melike Demirağ, Şanar Yurdatapan, Sema Poyraz ve Selda Bağcan gibi isimlerin yabancı ülkelerde Türkiye aleyhine propaganda yaptıkları iddiasıyla tutuklanmalarına karar verdi.

Söz konusu dönemde askeri yönetim, Avrupa'daki konser ve etkinliklerde darbe rejimini eleştiren sanatçıları hedef alarak bu isimlerin vatandaşlıktan çıkarılmasına kadar varan yaptırımlar uyguladı. Sanatçılar, yurt dışındaki demokratik faaliyetleri nedeniyle "devletin itibarını sarsmak" ve "vatana ihanet" gibi ağır suçlamalarla karşı karşıya kaldılar. Bu süreç, Türkiye'nin kültür ve sanat tarihinde derin izler bırakan bir sürgün döneminin kapılarını araladı.

Kararın ardından Selda Bağcan Türkiye'ye dönerek adli makamlara teslim oldu ve yapılan yargılama neticesinde serbest bırakıldı. Ancak Cem Karaca ve Melike Demirağ gibi pek çok sanatçı, uzun yıllar boyunca vatandaşlıktan çıkarılmış bir şekilde sürgünde yaşamak zorunda kaldı. Bu olay, Türkiye'de ifade özgürlüğü ve sanatçı hakları mücadelesinin en kritik dönemeçlerinden biri olarak tarih kayıtlarına geçti.