Hatay Devleti'nin İlanı ve Millet Meclisi'nin Açılışı

1938 yılında Hatay'ın bağımsızlığına giden süreçte en önemli dönüm noktası 2 Eylül tarihinde yaşandı. Birinci Dünya Savaşı sonrası Fransız mandasındaki Suriye sınırları içinde kalan İskenderun Sancağı, Mustafa Kemal Atatürk’ün yoğun diplomatik çabaları ve kararlı tutumu sonucunda özerk bir yapıya kavuşmuştu. Milletler Cemiyeti gözetiminde yapılan seçimlerin ardından Hatay Millet Meclisi, ilk toplantısını gerçekleştirerek bağımsızlık yolundaki iradesini ortaya koydu.

Meclis, açılışının hemen ardından oy birliğiyle bağımsız Hatay Devleti’ni ilan etti. Yapılan oylamada, Milli Mücadele döneminden itibaren bölgenin Türk kimliği için savaşan Tayfur Sökmen devlet başkanlığına seçilirken, Abdurrahman Melek ise başbakanlık görevine getirildi. Bu süreçte devletin bayrağı, İstiklal Marşı ve anayasası kabul edilerek Hatay’ın kurumsal kimliği hukuki bir zemine oturtuldu.

Hatay Devleti’nin kuruluşu, aslında Türkiye Cumhuriyeti’ne katılım sürecinin en stratejik hazırlık aşamasıydı. Yaklaşık on ay süren bağımsızlık döneminin ardından meclis, 29 Haziran 1939 tarihinde kendi fesih kararını alarak oy birliğiyle Türkiye’ye katılmayı kabul etti. Bu tarihi gelişim, Atatürk’ün vefatından kısa bir süre sonra vasiyetinin gerçekleşmesini ve Misak-ı Millî sınırlarının büyük ölçüde tamamlanmasını sağladı.