Çiftehavuzlar Operasyonu ve Yargısız İnfaz Davası

16-17 Nisan 1992 tarihlerinde İstanbul’un Kadıköy ilçesine bağlı Çiftehavuzlar semtinde, Devrimci Sol (Dev-Sol) örgütünün üst düzey kadrolarına yönelik geniş çaplı bir polis operasyonu düzenlendi. Operasyon sırasında örgüt liderlerinden Dursun Karataş’ın eşi Sabahat Karataş ile birlikte Taşkın Usta ve Eda Yüksel hayatını kaybetti. Olay, kamuoyunda ve medya organlarında "Çiftehavuzlar Baskını" olarak geniş yer buldu.

Operasyonun ardından, ölümlerin bir çatışma sonucu değil, teslim olma imkanı tanınmadan gerçekleştirilen "yargısız infazlar" olduğu iddiasıyla hukuki mücadele başlatıldı. Adli tıp raporları ve görgü tanıklarının ifadeleri doğrultusunda, operasyona katılan özel harekat polisleri ve ilgili emniyet personeli hakkında dava açıldı. Bu dava, Türkiye'de güvenlik güçlerinin orantısız güç kullanımı ve yaşam hakkı ihlalleri konusundaki en önemli emsal vakalardan biri haline geldi.

Uzun yıllar süren yargılama süreci, Türkiye'nin iç hukuk yollarının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) gündemine de taşındı. Çiftehavuzlar davası, 1990'lı yılların güvenlik politikalarının yargısal denetimi ve cezasızlık kültürüyle mücadele açısından toplumsal hafızada kritik bir sembol olarak yerini korumaktadır.