Lev Troçki'nin İstanbul'a Sürgün Edilmesi ve Büyükada Günleri

Vladimir Lenin'in ölümünün ardından Sovyetler Birliği içerisinde başlayan iktidar mücadelesini Josef Stalin'in kazanması, Kızıl Ordu'nun kurucusu Lev Troçki için zorunlu bir ayrılığın başlangıcı oldu. 'Sürekli Devrim' teorisi ve Stalin'in 'Tek Ülkede Sosyalizm' politikasına muhalefeti nedeniyle önce partiden ihraç edilen, ardından 1929 yılında Sovyet vatandaşlığından çıkarılan Troçki, SSCB dışına sürgün edildi.

Troçki ve ailesini taşıyan İlyiç adlı buharlı gemi, 12 Şubat 1929 tarihinde İstanbul limanına demirledi. Dönemin Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin onayıyla geçici olarak Türkiye'de kalmasına izin verilen Troçki, güvenlik gerekçesiyle Prens Adaları'ndan biri olan Büyükada'ya yerleşti. Yanaros Köşkü olarak bilinen tarihi yapıda yaklaşık dört yıl geçiren Troçki, burada geçirdiği süre boyunca balıkçılıkla ilgilendi ve dünya siyasi tarihini etkileyen en önemli eserlerinden biri olan 'Rus Devrimi Tarihi'ni kaleme aldı.

Büyükada'daki yaşamı boyunca hem Sovyet ajanlarının hem de suikast girişimlerinin gölgesinde yaşayan Troçki, 1933 yılında Fransa'dan gelen vize onayıyla Türkiye'den ayrıldı. İstanbul sürgünü, Troçki'nin dünya siyasetinden tamamen izole edilmeye çalışıldığı ancak entelektüel üretimini en üst seviyeye çıkardığı kritik bir tarihsel durak olarak kabul edilmektedir.