Nobel Ödüllü Portekizli Nörolog Egas Moniz’in Vefatı

António Caetano de Abreu Freire Egas Moniz, hem tıp hem de siyaset dünyasında derin izler bırakmış Portekizli bir bilim insanıdır. 1874 yılında doğan Moniz, tıp kariyerinin yanı sıra Portekiz'de Dışişleri Bakanlığı ve Madrid Büyükelçiliği gibi üst düzey siyasi görevlerde bulunarak ülkesinin diplomatik süreçlerinde aktif rol almıştır. Ancak dünya çapındaki asıl şöhretini, nöroloji alanındaki devrim niteliğindeki buluşlarına borçludur.

Moniz, 1927 yılında beyin damarlarının X ışınları yardımıyla görüntülenmesini sağlayan 'serebral anjiyografi' yöntemini geliştirerek modern nöroradyolojinin temellerini atmıştır. Bu başarısının ardından, belirli psikiyatrik bozuklukların tedavisi için geliştirdiği prefrontal lökotomi (lobotomi) yöntemiyle 1949 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'ne layık görülmüştür. Her ne kadar lobotomi yöntemi günümüzde etik ve tıbbi nedenlerle terk edilmiş olsa da, döneminde ağır akıl hastalıklarının cerrahi tedavisi için atılmış cesur bir adım olarak kabul edilmiştir.

Bilim dünyasına kazandırdığı tekniklerle nörolojik teşhis yöntemlerini kökten değiştiren Egas Moniz, 13 Aralık 1955 tarihinde Lizbon'da hayatını kaybetmiştir. Tıp tarihinin en etkili ve aynı zamanda en çok tartışılan isimlerinden biri olan Moniz, hem bilimsel mirası hem de tıp dünyasına kattığı yenilikçi perspektifle anılmaya devam etmektedir.