Türkiye Cumhuriyeti ile Düyun-ı Umumiye Alacaklıları Arasında Borç Tasfiye Sözleşmesi

Lozan Antlaşması ile temelleri atılan Osmanlı borçlarının tasfiyesi süreci, 13 Haziran 1928 tarihinde Paris'te imzalanan bu sözleşme ile resmi bir ödeme planına bağlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, imparatorluktan kalan borç yükünün büyük bir kısmını üstlenerek uluslararası finans dünyasındaki itibarını korumayı ve mali bağımsızlığını tescillemeyi hedeflemiştir. Bu adım, genç cumhuriyetin ekonomik egemenliğini tam anlamıyla tesis etme mücadelesinin en kritik aşamalarından biridir.

Sözleşme kapsamında borçlar, Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletler arasında toprak paylarına göre bölüştürülmüş ve Türkiye'nin ödeyeceği miktar ile taksitlendirme şartları netleşmiştir. Ancak 1929 yılında patlak veren Dünya Ekonomik Buhranı, ödemelerin planlandığı gibi gitmesini zorlaştırmış; bu durum ilerleyen yıllarda Hoover Moratoryumu ve 1933 Paris Sözleşmesi gibi yeni düzenlemelerin yapılmasını zorunlu kılmıştır.

Bu tarihi anlaşma ile başlayan süreç, Türkiye'nin dış borç yükünü disipline etmesini sağlamıştır. 1928 yılında imzalanan sözleşme ile hukuki bir çerçeveye oturtulan borç ödemeleri, Türkiye'nin kararlı mali politikası sayesinde devam etmiş ve son taksitin 1954 yılında ödenmesiyle Osmanlı Devleti'nden devralınan mali yük tamamen ortadan kaldırılmıştır.