Ereğli Kömür İşletmeleri Grevi ve Türkiye'nin İlk Siyasal İşçi Eylemi

1965 yılının Mart ayında Zonguldak'taki Ereğli Kömür İşletmeleri'nde (EKİ) patlak veren olaylar, Türk çalışma hayatı literatürüne 'ilk siyasal grev' olarak geçmiştir. Grevin fitilini ateşleyen temel neden, liyakat ve üretim primlerinin işçiler arasında adaletsiz dağıtılmasına duyulan tepkiydi. Ancak eylem, kısa sürede sadece ekonomik taleplerin ötesine geçerek, işçilerin sendikal haklarını ve anayasal özgürlüklerini savunduğu kolektif bir direnişe dönüştü.

Olaylar sırasında kolluk kuvvetleri ile işçiler arasında çıkan çatışmalarda Satılmış Tepe ve Mehmet Çavdar isimli iki maden işçisi hayatını kaybetti. Bu trajik gelişme, grevin toplumsal yankısını büyüterek konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınmasına ve dönemin hükümeti üzerinde büyük bir siyasi baskı oluşmasına neden oldu. Askeri birliklerin müdahalesiyle bastırılan eylemler, Türkiye'de işçi sınıfının örgütlü gücünü ve siyasal bilincini gösteren en kritik dönüm noktalarından biri kabul edilir.

Bu grev, 1961 Anayasası ile tanınan grev ve toplu sözleşme haklarının uygulamadaki sınırlarını test etmiş ve sonrasındaki işçi hareketlerine ilham kaynağı olmuştur. Ereğli maden işçilerinin direnişi, Türkiye'de emeğin siyasal bir güç olarak sahneye çıkışının ve sosyal hak arama mücadelesinin sembolik başlangıçlarından biri olarak tarihsel önemini korumaktadır.