Hukuk Fakültesi Öğrenci Cemiyeti'nin 'Vatandaş Türkçe Konuş' Kararı

13 Ocak 1928 tarihinde İstanbul Darülfünunu Hukuk Fakültesi Talebe Cemiyeti'nin yıllık kongresinde, Türkiye'de Türkçeden başka bir lisanın konuşulmaması yönünde radikal bir karar alındı. Genç hukukçuların öncülük ettiği bu girişim, kısa sürede toplumsal bir harekete dönüşerek 'Vatandaş Türkçe Konuş!' kampanyasının fitilini ateşledi. Bu karar, yeni kurulan Cumhuriyet'in ulus-devlet inşa sürecinde dil birliğini ve milli kimliği güçlendirme çabalarının sivil bir yansıması olarak tarihe geçti.

Kampanya kapsamında sokaklara, tiyatrolara ve toplu taşıma araçlarına uyarı levhaları asıldı; halka açık yerlerde Türkçe dışındaki dillerin konuşulması sosyal bir baskı unsuru haline getirildi. Özellikle azınlıkların yoğun yaşadığı bölgelerde etkili olan bu hareket, başlangıçta bir öğrenci inisiyatifi olsa da kısa süre sonra yerel yönetimlerin ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının desteğini alarak geniş kitlelere yayıldı.

Bu tarihsel olay, Türkiye'nin modernleşme ve homojen bir toplum yapısı oluşturma sürecindeki dil politikalarının en somut örneklerinden biridir. Söz konusu karar, sadece dilsel bir tercihi değil, aynı zamanda dönemin milliyetçilik anlayışının kamusal alandaki yansımasını ve toplumsal entegrasyon hedeflerini simgeler. Günümüzde bu kampanya, sosyolinguistik ve azınlık hakları perspektifinden akademik çalışmalara konu olmaya devam etmektedir.