Hatay Bağımsızlık İlanı ve Hatay Cumhuriyeti'nin Kuruluşu

Birinci Dünya Savaşı sonrasında Fransız mandası altındaki Suriye sınırları içinde kalan Hatay (İskenderun Sancağı), Mustafa Kemal Atatürk’ün yürüttüğü kararlı diplomasi sonucunda özel bir statü kazanmıştır. Milletler Cemiyeti nezdinde yapılan girişimler ve Türkiye ile Fransa arasındaki müzakereler neticesinde, Hatay'ın kendi kaderini tayin etme hakkı tanınmış ve Fransa bölgedeki doğrudan yönetimini sonlandırmıştır.

2 Eylül 1938 tarihinde toplanan Hatay Devleti Meclisi, bağımsızlığını ilan ederek Hatay Cumhuriyeti'ni kurmuştur. Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen, Başbakanlığa ise Abdurrahman Melek getirilmiştir. Fransa'nın bu bağımsızlığı resmen tanıması, bölgedeki Fransız askeri varlığının kademeli olarak çekilmesini ve Hatay'ın kendi iç işlerinde tamamen özgür bir yapıya kavuşmasını sağlamıştır.

Bu bağımsızlık ilanı, Hatay'ın ana vatana katılması yolundaki en önemli geçiş aşamasını temsil eder. Yaklaşık bir yıl süren bağımsızlık döneminin ardından, Hatay Millet Meclisi 23 Haziran 1939'da oy birliğiyle Türkiye'ye katılma kararı almış; böylece Misak-ı Millî hedefleri doğrultusunda stratejik bir başarı elde edilmiştir.