Sivas'ta Şapka İnkılabı Protestoları ve İmamzade Mehmet Necati’nin İdamı

25 Kasım 1925 tarihinde kabul edilen Şapka Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti'nin modernleşme adımları arasında toplumsal alanda en çok ses getiren düzenlemelerden biri olmuştur. Kılık kıyafet reformu çerçevesinde fes ve benzeri başlıkların yerine şapkanın zorunlu kılınması, Anadolu'nun bazı bölgelerinde dini ve geleneksel gerekçelerle tepkiyle karşılanmıştır. Sivas, bu huzursuzlukların somut olaylara dönüştüğü merkezlerden biri haline gelmiştir.

Sivas'ta şapka inkılabına karşı çıkan bir grup, şehrin çeşitli noktalarındaki duvarlara reform karşıtı yazılar asarak halkı mevcut düzene karşı kışkırtmaya çalışmıştır. Bu eylemlerin örgütleyicisi olarak görülen İmamzade Mehmet Necati, güvenlik güçleri tarafından yakalanarak yargı sürecine dahil edilmiştir. O dönemde devrimlerin korunması ve kamu düzeninin tesisi amacıyla faaliyet gösteren İstiklal Mahkemeleri, olayı rejim karşıtı bir isyan girişimi olarak değerlendirmiştir.

Yapılan yargılamalar sonucunda İmamzade Mehmet Necati, devletin temel nizamını bozmaya yönelik faaliyetlerde bulunduğu gerekçesiyle idama mahkûm edilmiştir. Bu infaz, hem Sivas özelinde hem de ülke genelinde yeni kurulan Cumhuriyet rejiminin reformlar konusundaki kararlılığını gösteren ibretlik bir vaka olarak tarihe geçmiştir. Olay, Türkiye'nin laikleşme sürecinde karşılaştığı toplumsal direncin ve bu direncin hukuk yoluyla tasfiyesinin önemli bir örneğidir.