İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin İlanı ve XIII. Alfonso'nun Tahttan Çekilmesi

1931 yılında İspanya'da gerçekleştirilen yerel seçimler, monarşi yanlıları ile cumhuriyetçiler arasında bir referandum niteliği kazandı. Özellikle büyük şehirlerde cumhuriyetçi adayların elde ettiği ezici zafer, halkın Bourbon Hanedanı'na olan güvenini yitirdiğini ve köklü bir rejim değişikliği arzuladığını açıkça ortaya koydu. Bu siyasi atmosfer altında, ordunun ve hükümetin desteğini kaybeden Kral XIII. Alfonso, iç savaşa yol açmamak adına yetkilerini devrederek ülkeyi terk etme kararı aldı.

Kralın sürgüne gitmesinin hemen ardından, 14 Nisan 1931'de Madrid başta olmak üzere tüm ülkede coşkulu gösteriler eşliğinde cumhuriyet ilan edildi. Geçici bir hükümet kurularak demokratik reformlar, toprak reformu ve laikleşme adımları atılmaya başlandı. Bu süreç, İspanya'nın modernleşme çabalarında bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

Ancak İkinci Cumhuriyet dönemi, ülkede var olan derin sınıfsal ve ideolojik kutuplaşmaları sona erdirmeye yetmedi. Yeni yönetimin uygulamaya koyduğu reformlar, muhafazakâr kesimler ve kilise ile gerilimlere yol açtı. Bu siyasi istikrarsızlık ve toplumsal huzursuzluk, nihayetinde 1936 yılında patlak verecek olan ve İspanya'yı yıkıma sürükleyecek iç savaşın en önemli zeminlerinden birini oluşturdu.