İzmir Suikastı Girişimi ve Ziya Hurşit ile Suç Ortaklarının İdam Edilmesi

1926 yılında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'nın İzmir gezisi sırasında gerçekleştirilmesi planlanan suikast girişimi, Giritli Şevki adlı motorcunun ihbarı üzerine önlenmiştir. Eski Lazistan Milletvekili Ziya Hurşit'in liderliğini yaptığı bu girişim, Cumhuriyet rejimine ve Mustafa Kemal Paşa'nın şahsında temsil edilen devrimlere karşı düzenlenmiş en ciddi saldırılardan biri olarak tarihe geçmiştir.

Olayın ardından kurulan İstiklal Mahkemeleri, suikast planını sadece fiili bir saldırı olarak değil, aynı zamanda eski siyasi muhalefetin tasfiyesi için bir hukuki süreç olarak ele almıştır. İzmir'de görülen davalarda, suikastın planlayıcıları olan Ziya Hurşit, Laz İsmail ve Gürcü Yusuf gibi isimlerin yanı sıra, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın bazı önde gelen isimleri de yargılanmıştır.

Mahkeme neticesinde, Ziya Hurşit ve 12 arkadaşı suçlu bulunarak 13-14 Temmuz 1926 gecesi İzmir'in çeşitli yerlerinde idam edilmişlerdir. Bu olay, Türkiye'de tek partili dönemin pekişmesine ve Cumhuriyet reformlarına karşı oluşabilecek radikal muhalefetin büyük ölçüde etkisiz hale getirilmesine yol açan kritik bir dönüm noktası teşkil etmektedir.