Yılmaz Güney ve Cem Karaca'nın Eserlerine Yayın ve Bulundurma Yasağı Getirildi

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye'de siyasi ve kültürel baskıların zirveye ulaştığı bir dönemde, İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı radikal bir sansür kararına imza attı. Daha önce vatandaşlıktan çıkarılan sinemacı Yılmaz Güney ve müzisyen Cem Karaca’nın tüm sanatsal üretimleri hedef alındı. Komutanlık tarafından alınan kararla; bu iki isme ait plaklar, filmler, kitaplar ve her türlü yayının basımı, dağıtımı ve hatta evlerde bulundurulması dahi yasaklanarak suç kapsamına alındı.

Bu yasak, dönemin antidemokratik uygulamalarının ve sanat üzerindeki devlet kontrolünün en somut örneklerinden biri olarak tarihe geçti. Yurt dışında yaşayan ve Türkiye'deki siyasi otoriteyle ters düşen sanatçılar, sadece hukuki olarak değil, toplumsal bellekten de silinmek istendi. Özellikle Yılmaz Güney'in uluslararası ödüllü filmleri ve Cem Karaca'nın toplumsal muhalefeti yansıtan şarkıları, bu yasakla birlikte uzun yıllar boyunca ancak gizli yollarla kitlelere ulaşabildi.

Söz konusu yasaklar, Türkiye'nin demokrasiye geçiş sürecinde ve 1980'lerin sonuna doğru siyasi iklimin değişmesiyle kademeli olarak kaldırıldı. Cem Karaca 1987 yılında Türkiye'ye dönerken, Yılmaz Güney'in eserleri üzerindeki baskılar ise sinema tarihindeki sarsılmaz yerini koruyarak yıllar sonra aşılabildi. Bu olay, Türkiye'de ifade özgürlüğü ve sanatın maruz kaldığı engellemelerin simgeleşmiş bir kesiti olarak kabul edilmektedir.