İsmet İnönü'nün İdamların Durdurulması İçin Cemal Gürsel'e Yazdığı Mektup

27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından kurulan Yassıada Mahkemeleri, Demokrat Parti’nin önde gelen isimleri hakkında idam kararları vermiştir. Kararların açıklanmasının ardından Türkiye, büyük bir siyasi gerilim hattına girmiş ve toplumun farklı kesimlerinden infazların durdurulmasına yönelik çağrılar yükselmiştir. Bu süreçte en kritik hamlelerden biri, ana muhalefet lideri İsmet İnönü’den gelmiştir.

İsmet İnönü, 13 Eylül 1961 tarihinde Milli Birlik Komitesi Başkanı ve Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’e hitaben tarihi bir mektup kaleme almıştır. İnönü mektubunda, siyasi idamların toplumsal barışa kalıcı zararlar vereceğini, bu tür cezaların gelecekte bir intikam döngüsü yaratabileceğini ve Türkiye'nin uluslararası itibarını zedeleyeceğini vurgulayarak Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın infazlarının durdurulmasını istemiştir.

İnönü’nün bu insani ve siyasi girişimi, askeri kanat içerisindeki radikal grupların direnci nedeniyle karşılık bulmamıştır. Mektubun kamuoyuna açıklanmasından kısa bir süre sonra, 16 Eylül 1961'de Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan, 17 Eylül 1961'de ise Adnan Menderes İmralı Adası'nda idam edilmiştir. Bu olay, Türk demokrasi tarihinin en tartışmalı ve derin izler bırakan dönemeçlerinden biri olarak hafızalara kazınmıştır.