Kenan Evren'in Komünist Parti Kurulmasına İlişkin Açıklaması

1980 askeri darbesinin ardından Türkiye'nin demokratikleşme süreci ve Avrupa topluluğu ile ilişkileri, dönemin en önemli siyasi gündem maddelerinden biriydi. 1988 yılında Federal Almanya'ya resmi bir ziyarette bulunan 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Bonn şehrinde yaptığı açıklamalarda Türkiye'deki siyasi yasaklar ve ideolojik yapılanmalar hakkında şaşırtıcı bir öngörüde bulundu. Evren, 'Bir zaman gelecek Türkiye'de de komünist partisi kurulacak' diyerek, o dönem Türk Ceza Kanunu'nun 141, 142 ve 163. maddeleriyle yasaklanmış olan siyasi görüşlerin gelecekte yasal bir zemine oturabileceğine işaret etti.

Bu açıklama, özellikle Türk Ceza Kanunu'ndaki düşünce suçlarına yönelik maddelerin tartışıldığı bir dönemde büyük yankı uyandırdı. Evren'in bu çıkışı, Batı dünyasına Türkiye'nin demokrasi yolunda ilerlediği mesajını vermeyi amaçlıyordu. Ancak bu sözler, Türkiye içindeki muhafazakar ve milliyetçi kanatlarda tartışmalara yol açarken, sol kesimlerde ise ihtiyatla karşılandı. Cumhurbaşkanı, bu değişimin bir süreç meselesi olduğunu ve Türkiye'nin olgunlaşmasıyla Avrupa'daki örneklerine benzer bir siyasi çeşitliliğe ulaşacağını vurguladı.

Kenan Evren'in bu beyanatı, 1991 yılında Turgut Özal hükümeti döneminde ilgili yasakçı maddelerin kaldırılmasına giden yolda önemli bir psikolojik eşik olarak kabul edilir. Her ne kadar ifade özgürlüğü ve örgütlenme hakkı üzerindeki kısıtlamalar bir süre daha devam etse de, devletin en üst kademesinden gelen bu itiraf, Soğuk Savaş sonrası Türkiye siyasetinin dönüşüm sinyallerinden biri olarak tarihe geçmiştir.