İnce Memed Filminin Türkiye'de Yasaklanması

Yaşar Kemal'in Türk edebiyatının başyapıtlarından biri kabul edilen 'İnce Memed' romanı, 1984 yılında İngiliz oyuncu ve yönetmen Peter Ustinov tarafından beyazperdeye taşındı. Çekimleri büyük oranda Yugoslavya'da gerçekleştirilen ve başrolünde bizzat Ustinov'un yer aldığı film, uluslararası alanda ilgi görmesine rağmen Türkiye'de sansür engeline takılarak gösterimi yasaklandı.

Filmin yasaklanma gerekçesi, Anadolu'daki feodal yapıya ve ağalık sistemine yönelik eleştirel yaklaşımı ile dönemin siyasi hassasiyetleri olarak gösterildi. 1980 askeri darbesinin etkilerinin yoğun şekilde sürdüğü bir dönemde, toplumsal adaletsizlik ve isyan temalı bu yapımın halk üzerindeki etkisi devlet nezdinde sakıncalı bulundu. Karar, Türkiye'deki sanat ve ifade özgürlüğü tartışmalarında uzun yıllar boyunca sembolik bir örnek olarak hatırlanmıştır.

Yaşar Kemal'in evrenselleşen eserinin kendi ülkesinde görsel bir temsilden mahrum bırakılması, Türk sinema tarihi ve kültürel diplomasi açısından önemli bir kayıp olarak değerlendirilir. Film, ancak yıllar sonra değişen siyasi iklim ve yumuşayan sansür yasaları sayesinde Türk izleyicisiyle buluşma imkanı bulabilmiştir.