Türk Medeni Kanunu'nun Kabulü ve Aile Yapısındaki Dönüşüm

17 Şubat 1926 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen Türk Medeni Kanunu, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin hukuk sistemini laikleştirme ve modernize etme yolundaki en kritik adımlarından biridir. İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak hazırlanan bu düzenleme, Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalan dini temelli Mecelle'nin yerini almıştır. Kanunla birlikte çok eşlilik yasaklanmış, resmi nikah zorunlu hale getirilmiş ve kadınlara boşanma ile miras konularında önemli haklar tanınarak toplumsal yapıda köklü bir değişim hedeflenmiştir.

Buna karşın, 1926 tarihli Medeni Kanun tam anlamıyla mutlak bir cinsiyet eşitliğini hemen tesis etmemiştir. Yeni düzenleme, aile birliği içerisinde erkeği "aile reisi" olarak tanımlamış; ikametgah seçimi ve çocukların velayeti gibi temel kararlarda son sözü erkeğe bırakmıştır. Kadının birincil sorumluluğunun ev işleri olarak görüldüğü bu model, şeriat hukukuna kıyasla kadın hakları açısından devrimsel bir ilerleme olsa da, aile içindeki hiyerarşik yapıyı yasal zeminde bir süre daha korumuştur. Bu kısıtlamalar, ancak 2001 yılında yürürlüğe giren yeni Türk Medeni Kanunu ile tamamen ortadan kaldırılmıştır.