Maden ve Tekstil Sanayiinde Çocuk İşçiliğine İlişkin Kararname

Sanayi Devrimi'nin etkilerinin Osmanlı coğrafyasında hissedilmeye başlandığı dönemde, emek yoğun sektörlerdeki çalışma koşullarını düzenleme ihtiyacı doğmuştur. Bu doğrultuda yayımlanan kararname, özellikle ağır ve tehlikeli iş sınıfına giren maden ocakları ile dönemin yükselen sektörü olan tekstil sanayiindeki iş gücü profilini yasal bir zemine oturtmuştur.

Kararnameye göre, maden ocaklarının zorlu fiziksel şartları göz önünde bulundurularak erkek çocuklar için alt çalışma sınırı 16 yaş olarak belirlenirken, tekstil fabrikalarında bu sınır 12 yaş olarak tespit edilmiştir. Bu düzenleme, her ne kadar günümüz standartlarına göre çocuk işçiliğini meşrulaştırıyor gibi görünse de, o dönem için devletin çalışma hayatına müdahale etmesi ve kontrolsüz çocuk emeği kullanımına yaş sınırı getirmesi açısından tarihsel bir öneme sahiptir.

Bu yasal adım, ilerleyen yıllarda çıkarılacak olan daha kapsamlı iş kanunlarının ve sosyal güvenlik düzenlemelerinin temelini oluşturmuştur. Devletin üretim süreçlerini denetleme yetkisini kullanması, işçilerin korunması ve sanayileşme sürecinin toplumsal etkilerinin yönetilmesi yolunda atılmış kritik bir adım olarak kabul edilmektedir.