Fatsa Belediye Başkanı Fikri Sönmez'in Tutuklanması ve Nokta Operasyonu

1979 yılında yapılan ara seçimlerde bağımsız aday olarak Fatsa Belediye Başkanlığına seçilen Fikri Sönmez, namıdiğer 'Terzi Fikri', ilçede halk komitelerine dayalı doğrudan demokrasi modelini hayata geçirdi. 'Çamura Son' kampanyası gibi geniş katılımlı projelerle kısa sürede dikkat çeken bu yerel yönetim deneyimi, dönemin hükümeti ve devlet kademeleri tarafından bir tehdit olarak algılandı. Başbakan Süleyman Demirel'in 'Çorum'u bırakın, Fatsa'ya bakın' açıklamasıyla hedef gösterilen ilçe, 12 Eylül darbesine giden sürecin en önemli duraklarından biri haline geldi.

11 Temmuz 1980 sabahı, Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet güçleri tarafından 'Nokta Operasyonu' adıyla başlatılan askeri harekat neticesinde Fatsa kuşatıldı. Belediye Başkanı Fikri Sönmez ve beraberindeki çok sayıda kişi 'yasa dışı örgüt üyeliği' ve 'halkı isyana teşvik' suçlamalarıyla gözaltına alındı. Operasyonun ardından belediye yönetimine kayyum atanarak halk komiteleri dağıtıldı ve Türkiye siyasi tarihine 'Fatsa Deneyimi' olarak geçen süreç resmen sona erdirildi.

Tutuklanmasının ardından ağır işkenceler ve zorlu cezaevi koşullarıyla karşı karşıya kalan Fikri Sönmez, yargılandığı ana davanın sürdüğü sırada, 4 Mayıs 1985 tarihinde Amasya Askeri Cezaevi'nde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti. Sönmez'in tutuklanması ve Fatsa'ya yapılan müdahale, Türk siyasetinde yerel yönetimlerin özerkliği ve toplumsal muhalefetin bastırılması konularında sembolik bir kırılma noktası olarak kabul edilmektedir.