Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi'nin Kuruluşu

1946 yılı, Türkiye siyasi tarihi için büyük bir dönüm noktasıdır. II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte dünya genelinde yayılan demokratikleşme dalgası, Türkiye'de de tek parti rejiminin esnemesine ve çok partili hayata geçiş sürecinin başlamasına zemin hazırlamıştır. Bu özgürlükçü ortamda, 20 Haziran 1946 tarihinde Dr. Şefik Hüsnü Değmer ve arkadaşları tarafından Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi (TSEKP) kurulmuştur.

Parti, programında işçi sınıfının ve köylülerin ekonomik ve sosyal haklarını savunmayı ön plana çıkarmış, sendikal haklar ve toprak reformu gibi dönemi için radikal sayılan talepleri dile getirmiştir. Ancak bu demokratik açılım dönemi oldukça kısa sürmüştür. Soğuk Savaş'ın başlaması ve Türkiye'nin Batı bloğuna yaklaşmasıyla birlikte, sol hareketler üzerindeki denetimler sıkılaştırılmıştır.

TSEKP, kuruluşundan yaklaşık altı ay sonra, 16 Aralık 1946'da İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından 'komünist propaganda' yaptığı ve 'yıkıcı faaliyetlerde bulunduğu' gerekçesiyle kapatılmıştır. Partinin kapatılması ve yöneticilerinin tutuklanması, Türkiye'deki sol siyasetin yasal örgütlenme çabalarına uzun süre ket vurmuş olsa da, bu girişim Türk sosyalist hareketinin tarihsel birikiminde önemli bir yer edinmiştir.