Endonezya'da Yabancı Petrol Şirketlerinin Millileştirilmesi

Endonezya'nın bağımsızlık sonrası döneminde, özellikle 1960'lı yılların başında Başkan Sukarno liderliğinde uygulanan anti-emperyalist politikalar ivme kazanmıştır. Ülkenin en stratejik doğal kaynağı olan petrolün yabancı şirketlerin kontrolünde olması, ulusal egemenliğe yönelik bir engel olarak görülmüş ve bu durum radikal ekonomik kararların alınmasına zemin hazırlamıştır.

1965 yılına gelindiğinde, hükümet aldığı kararla Shell, Stanvac ve Caltex gibi dev küresel şirketlerin varlıklarını devlet denetimine alarak millileştirme sürecini tamamlamıştır. Bu hamle, Endonezya'nın ulusal petrol şirketi Pertamina'nın temellerini sağlamlaştırmış ve devletin bütçe gelirlerinde enerji sektörünün payını mutlak bir üstünlüğe taşımıştır.

Bu stratejik karar, sadece ekonomik bir dönüşüm değil, aynı zamanda Batılı güçlere karşı siyasi bir gövde gösterisi niteliği taşımaktadır. Millileştirme süreci, Endonezya'nın enerji politikalarında köklü bir değişim yaratarak ülkenin OPEC içindeki ağırlığını ve bölgesel jeopolitik konumunu uzun yıllar boyunca belirleyici bir şekilde etkilemiştir.