Londra Antlaşması ve Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Kuruluşu

1959 yılında gerçekleştirilen Londra Konferansı, Zürih Antlaşması'nı temel alarak Kıbrıs'ın geleceğini şekillendiren nihai mutabakatla sonuçlanmıştır. Türkiye, Yunanistan ve İngiltere başbakanlarının yanı sıra Kıbrıs'taki Türk ve Rum toplumlarının liderlerinin de katılımıyla imzalanan Londra Antlaşması, adada iki toplumlu, bağımsız bir cumhuriyetin kurulmasını öngörmüştür. Bu antlaşma ile Türkiye, Yunanistan ve İngiltere adanın anayasal düzenini korumak üzere 'garantör devlet' statüsü kazanmıştır.

Antlaşmanın hayata geçirilmesiyle birlikte Kıbrıs Cumhuriyeti'nin yönetim yapısı belirlenmiş ve adadaki iki halkın siyasi temsili güvence altına alınmıştır. 3 Aralık'ta kesinleşen görev dağılımına göre, Rum toplumunun lideri Başpiskopos Makarios devletin ilk Cumhurbaşkanı olurken, Türk toplumunun lideri Dr. Fazıl Küçük ise geniş veto yetkileriyle donatılmış Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamına getirilmiştir.

Bu tarihi gelişme, on yıllardır süregelen Kıbrıs meselesinde önemli bir dönüm noktası olmuş ve İngiliz sömürge yönetiminin sona ermesini sağlamıştır. Kurulan yeni devlet yapısı, Türk ve Rum halklarının ortak yönetimine dayalı bir ortaklık cumhuriyeti niteliği taşımaktadır. Ancak bu dönem, aynı zamanda adadaki hassas dengelerin ve anayasal işleyişin uluslararası hukuk nezdinde tescil edildiği bir süreç olarak tarihe geçmiştir.