Süleyman Demirel’in 'Ordunun Gölgesinde İktidar Olunmaz' Açıklaması

Türkiye'nin çok partili siyasi hayatında sivil-asker ilişkileri, özellikle 1960 darbesi sonrası şekillenen siyasi iklimde en kritik tartışma konularından biri haline gelmiştir. Ordunun siyaset üzerindeki denetleyici pozisyonu, sivil hükümetlerin meşruiyet zeminini sık sık sarsmıştır. Adalet Partisi (AP) Genel Başkanı Süleyman Demirel, bu dönemde sivil iradenin ve sandığın üstünlüğünü savunan en önemli figürlerden biri olarak bu baskıya karşı durmuştur.

Demirel'in "Ordunun gölgesinde iktidar olunmaz" çıkışı, hükümetin halk nezdinde zayıflayan desteğini askeri bürokrasiye yaslanarak ikame etme çabasına yönelik sert bir eleştiridir. Bu ifade, siyasi iktidarın kaynağının kışla değil, doğrudan millet iradesi olması gerektiğini savunur. Demirel, siyasetin kendi sorunlarını demokratik mekanizmalarla çözmesi gerektiğini, askeri gücün gölgesinde yapılan siyasetin kalıcı bir başarı ve prestij getirmeyeceğini dile getirmiştir.

Bu tarihi açıklama, Türk siyasi tarihinde sivil siyasetin askeri vesayete karşı gösterdiği direncin sembollerinden biri kabul edilir. Demirel’in bu tavrı, hem kendi partisinin ideolojik tabanını güçlendirmiş hem de ilerleyen yıllarda yaşanacak müdahaleler karşısında sivil siyasetin sınırlarını çizen temel bir referans noktası oluşturmuştur.