12 Eylül Dönemi Sıkıyönetim Mahkemeleri İdam İstatistikleri

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye'de demokratik süreç askıya alınmış ve ülke genelinde ilan edilen sıkıyönetimle birlikte yargı yetkisi askeri mahkemelere devredilmiştir. Bu dönemde kurulan sıkıyönetim mahkemeleri, siyasi ve adli suçlar kapsamında binlerce kişiyi yargılamış, toplumsal muhalefeti bastırmak amacıyla çok sayıda idam kararı vermiştir. Genelkurmay Başkanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşılan bu veriler, darbe sonrası kurulan askeri rejimin hukuki bilançosunu ve infaz süreçlerini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

12 Eylül 1980 ile 2 Temmuz 1985 tarihleri arasındaki beş yıllık süreçte, mahkemeler tarafından kesinleşen 32 ölüm cezasından 27'si infaz edilmiştir. Bu infazlar, dönemin askeri yönetiminin "adalet sağlama" iddiasıyla yürüttüğü ve kamuoyunda "bir sağdan bir soldan" şeklinde sembolleşen dengeleme politikasının bir parçası olarak gerçekleştirilmiştir. İnfaz edilenler arasında siyasi mahkumların yanı sıra adli suçlular da yer almış, bu durum Türkiye'nin hukuk tarihi ve insan hakları karnesinde derin izler bırakmıştır.

Söz konusu dönemde uygulanan idam cezaları, ilerleyen yıllarda Türkiye'de demokrasi ve insan hakları tartışmalarının odak noktası haline gelmiştir. 1980'li yılların ortalarından itibaren idam cezalarının infazı kademeli olarak durdurulmuş ve nihayetinde 2004 yılında yapılan anayasal değişikliklerle ölüm cezası Türk hukuk sisteminden tamamen çıkarılmıştır. Bu istatistikler, Türkiye'nin karanlık bir dönemindeki yargılama pratiğini anlamak açısından kritik bir tarihi belge niteliği taşımaktadır.