Türkiye ile Almanya Arasında İşgücü Anlaşması ve Kitlesel Göçün Başlaması

İkinci Dünya Savaşı sonrası hızla sanayileşen ve "ekonomik mucize" (Wirtschaftswunder) dönemini yaşayan Batı Almanya'nın acil işgücü ihtiyacını karşılamak amacıyla Türkiye ile 30 Ekim 1961 tarihinde İşgücü Anlaşması imzalandı. Bu anlaşma, Türkiye'nin modern tarihinde dışarıya gerçekleştirdiği ilk ve en büyük kitlesel işgücü ihracının resmi başlangıcı oldu. İş ve İşçi Bulma Kurumu binaları önünde toplanan on binlerce kişi, daha yüksek refah seviyesi ve yeni bir yaşam umuduyla zorlu sağlık kontrollerinden geçerek yurt dışına gitmek için başvuruda bulundu.

Başvuru sürecini başarıyla tamamlayan ve Alman literatüründe "Gastarbeiter" (misafir işçi) olarak adlandırılan ilk kafileler, Sirkeci Garı'ndan kalkan trenlerle Almanya'ya doğru yola çıktı. Başlangıçta geçici bir süre için gidilmesi ve geri dönülmesi planlansa da, bu göç hareketi zamanla kalıcı bir nitelik kazanarak bugün Avrupa'da yaşayan milyonlarca Türk nüfusunun ve güçlü bir diasporanın temellerini attı. Bu süreç, Türkiye ekonomisi için kritik bir döviz kaynağı sağlarken, iki ülke arasında on yıllar sürecek derin sosyal ve kültürel bağların kurulmasına vesile oldu.