Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin İmzalanması

1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması, Boğazlar bölgesini askersizleştirmiş ve yönetimini uluslararası bir komisyona bırakmıştı. Ancak 1930'lu yıllarda Avrupa'da yükselen silahlanma yarışı ve İtalya ile Almanya'nın yayılmacı politikaları, Türkiye'nin güvenlik endişelerini artırdı. Türkiye, bu değişen uluslararası konjonktürü stratejik bir fırsata dönüştürerek Boğazlar rejiminin yeniden düzenlenmesi için ilgili devletlere diplomatik nota verdi.

İsviçre'nin Montreux (Montrö) kentinde toplanan konferans sonucunda 20 Temmuz 1936'da imzalanan yeni sözleşme ile Boğazlar Komisyonu lağvedildi ve tüm yetkiler Türkiye'ye devredildi. Bu anlaşma ile Türkiye, Boğazlar bölgesini derhal silahlandırma hakkını elde ederken, yabancı savaş gemilerinin geçişi için de Karadeniz'in güvenliğini esas alan belirli kısıtlamalar getirdi. Ticari gemilerin geçiş serbestisi ise ilkesel olarak korunmaya devam etti.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye'nin uluslararası arenadaki egemenlik haklarını tam olarak tesis etmesini sağlayan en önemli diplomatik zaferlerden biridir. Karadeniz'e kıyısı olan ve olmayan ülkelerin deniz gücü dengesini düzenleyen bu belge, günümüzde de bölge barışının ve Türk Boğazları üzerindeki mutlak hakimiyetin en güçlü hukuki dayanağı olmayı sürdürmektedir.