Çin'in Tibet'i İşgali (1950)

1949 yılında Çin İç Savaşı'nın sona ermesi ve Mao Zedong liderliğindeki Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, Pekin yönetimi Tibet'i 'tarihsel Çin topraklarının bir parçası' olarak ilan etti. 1912 yılından beri fiilen bağımsız bir yönetim sürdüren Tibet, 7 Ekim 1950'de Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun sınırı geçmesiyle askeri bir müdahale ile karşı karşıya kaldı. Çamdo Muharebesi'nde Tibet ordusunun kısa sürede yenilgiye uğraması, bölgenin savunma kapasitesinin yetersizliğini ortaya koydu.

Askeri baskı altındaki Tibet hükümeti, 1951 yılında Pekin ile 'Tibet'in Barışçıl Kurtuluşuna İlişkin Onyedi Maddelik Anlaşma'yı imzalamak zorunda kaldı. Bu anlaşma ile Tibet'in iç işlerinde özerk kalacağı belirtilse de, bölge resmen Çin egemenliğine girdi. Ancak zamanla Çin'in bölgedeki sosyalist reformları ve dini baskıları artırması, Tibet halkı ile merkezi yönetim arasında büyük gerilimlere yol açtı.

Bu işgal süreci, 1959 yılındaki büyük Tibet isyanına ve 14. Dalai Lama'nın Hindistan'a sürgüne gitmesine zemin hazırladı. Günümüzde Tibet, Çin'e bağlı bir 'Özerk Bölge' statüsünde olsa da, 1950'de başlayan bu askeri ve siyasi süreç, uluslararası alanda insan hakları ve egemenlik tartışmalarının odak noktası olmaya devam etmektedir.