Mümtaz Soysal'ın 'Anayasaya Giriş' Kitabı Nedeniyle Tutuklanması

12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından başlayan baskı döneminde, Türkiye'nin en saygın anayasa hukukçularından biri olan Profesör Mümtaz Soysal, akademik çalışmaları nedeniyle hedef alındı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı olan Soysal, 1968 yılında yayımlanan 'Anayasaya Giriş' adlı ders kitabında komünizm propagandası yaptığı iddiasıyla Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından tutuklanarak Mamak Cezaevi'ne gönderildi.

Sıkıyönetim mahkemelerinde yargılanan Soysal, başlangıçta 6 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Bu karar, hem akademik çevrelerde hem de uluslararası hukuk platformlarında büyük tepkiyle karşılandı. Soysal, cezaevinde bulunduğu süre zarfında yazar Sevgi Soysal ile evlendi. Dava süreci boyunca 'Anayasaya Giriş' kitabı, toplumsal yapıyı ve anayasal düzeni bilimsel bir perspektifle inceleyen temel bir eser olarak savunuldu.

Mümtaz Soysal'ın tutuklanması, Türkiye'de akademik özgürlüklerin kısıtlandığı ve düşünce suçunun kapsamının genişletildiği 12 Mart rejiminin en sembolik olaylarından biri oldu. Uzun süren hukuki mücadeleler ve Yargıtay'ın bozma kararlarının ardından serbest kalan Soysal, akademik ve siyasi hayatına devam ederek Türkiye'nin hukuk tarihine damga vuran isimler arasında yerini aldı.