İsmet İnönü ve Lyndon Johnson Arasında Kıbrıs Zirvesi

1964 yılı, Kıbrıs'ta Türk toplumuna yönelik artan baskılar ve Türkiye'nin adaya müdahale hazırlıkları nedeniyle Türk-Amerikan ilişkilerinin en gergin dönemlerinden birine sahne oldu. ABD Başkanı Lyndon Johnson'ın, Türkiye'nin olası bir müdahalesini sert bir dille engelleyen ve tarihe 'Johnson Mektubu' olarak geçen nota sonrası, diplomatik tansiyonu düşürmek amacıyla Başbakan İsmet İnönü Washington'a davet edildi.

22 Haziran 1964'te gerçekleşen görüşmede İnönü, Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki haklı tezlerini ve uluslararası anlaşmalardan doğan garantörlük haklarını dile getirdi. Görüşme sırasında İnönü, Türkiye'nin barışçıl tutumunu vurgularken; "Türkiye barışçıdır, ancak adalete dayanmayan barış uzun ömürlü olamaz" diyerek, kalıcı bir çözümün ancak hakkaniyetle mümkün olabileceğini ifade etti.

Bu zirve, Kıbrıs sorununa kesin bir çözüm getirmemiş olsa da Türk dış politikasında önemli bir kırılma noktası yarattı. Washington ziyareti sonrasında Türkiye, sadece Batı eksenli değil, daha çok yönlü ve bağımsız bir dış politika izlemeye başladı. İnönü'nün bu diplomatik hamlesi, müttefiklik ilişkilerinin eşitlik temelinde sorgulandığı tarihi bir dönemeç olarak kayıtlara geçti.