Kasımpaşa Tersanesi İşçi Grevi

1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilan edilmesiyle birlikte Osmanlı İmparatorluğu'nda büyük bir siyasi ve sosyal dönüşüm süreci başladı. Bu dönemde "hürriyet" kavramının toplumun farklı kesimlerinde yarattığı etki, işçi sınıfı arasında da bir hareketliliğe yol açtı. İmparatorluğun en stratejik kurumlarından biri olan Tersane-i Amire (Kasımpaşa Tersanesi) işçileri, uzun süredir devam eden ağır çalışma koşulları, ödenmeyen maaşlar ve yönetimdeki keyfi uygulamalara karşı seslerini yükselttiler.

Kasımpaşa Tersanesi'nde binlerce işçinin katılımıyla gerçekleşen bu iş bırakma eylemi, Osmanlı çalışma tarihindeki en organize ve kitlesel grevlerden biri olarak kayıtlara geçti. İşçiler, sadece ekonomik iyileştirmeler talep etmekle kalmayıp, aynı zamanda daha insani çalışma saatleri ve liyakate dayalı bir yönetim anlayışı için örgütlendiler. Bu grev, İstanbul'un diğer sanayi kollarında çalışan işçiler için de bir cesaret kaynağı oldu ve kısa sürede şehir geneline yayılan bir grev dalgasının fitilini ateşledi.

Grevin ardından Osmanlı hükümeti, başlangıçta müzakere yolunu seçmiş olsa da stratejik kurumlardaki bu tür eylemlerin artması üzerine 1909 yılında Tatil-i Eşgal Kanunu'nu çıkararak grevleri kısıtlama yoluna gitti. Kasımpaşa Tersanesi grevi, Türkiye'de sendikalaşma ve işçi hakları mücadelesinin tarihsel kökenlerini anlamak açısından kritik bir dönüm noktasıdır ve Osmanlı emek tarihindeki sınıf bilincinin erken ve güçlü bir tezahürüdür.