Refah Şilebi Faciası

II. Dünya Savaşı'nın en karanlık dönemlerinden biri olan 1941 yılında, Türkiye Cumhuriyeti tarafsızlığını korumaya çalışırken askeri modernizasyon için Birleşik Krallık'a personel gönderme kararı aldı. Mersin Limanı'ndan kalkan Refah şilebi, İngiltere'den teslim alınacak denizaltı ve uçak filosunu getirecek olan personeli taşıyordu. Ancak gemi, 23 Haziran 1941 gecesi Kıbrıs açıklarında kimliği belirlenemeyen bir denizaltı tarafından torpillenerek batırıldı.

Saldırı anında gemide bulunan 200 kişiden sadece 32'si hayatta kalabildi; aralarında denizci subaylar, hava harp okulu öğrencileri ve mürettebatın bulunduğu 168 kişi Akdeniz'in sularında can verdi. Olayın ardından Türkiye'de büyük bir siyasi kriz patlak verdi, dönemin Milli Savunma Bakanı ve Ulaştırma Bakanı istifa etmek zorunda kaldı. Geminin yeterli güvenlik önlemlerine sahip olmaması ve rotasının savaşan taraflara bildirilmiş olmasına rağmen saldırıya uğraması, kamuoyunda derin bir infial yarattı.

Saldırıyı hiçbir ülke resmen üstlenmedi ve gemiyi kimin batırdığı uzun yıllar boyunca bir sır olarak kaldı. Tarihçiler ve araştırmacılar, saldırının bir İtalyan denizaltısı veya yanlışlıkla bir Vichy Fransası denizaltısı tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği üzerinde dursa da, olay resmi olarak 'faili meçhul' bir trajedi olarak Türk denizcilik tarihindeki yerini aldı.