Müjdat Gezen ve Savaş Dinçel'in Nazım Hikmet Kitabı Nedeniyle Tutuklanması

1983 yılında gerçekleşen bu olay, Türkiye'nin 12 Eylül askeri darbesi sonrası içinden geçtiği baskıcı siyasi atmosferin en somut örneklerinden biri olarak tarihe geçmiştir. Müjdat Gezen ve yakın dostu Savaş Dinçel, dünyaca ünlü şair Nazım Hikmet'in yaşamını ve eserlerini çizgilerle anlattıkları ortak çalışmaları nedeniyle İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından hedef alınmıştır. Sanatçılar, Türk Ceza Kanunu'nun o dönemde düşünce suçlarını kapsayan meşhur 142. maddesine muhalefet etmekle suçlanmışlardır.

Tutuklama kararının ardından Gezen ve Dinçel, birbirlerine kelepçeli bir şekilde Sağmalcılar Cezaevi'ne sevk edilmişlerdir. Bu olay sırasında çekilen fotoğraflar, Türkiye'de sanatçıların maruz kaldığı hukuki baskıların ve ifade özgürlüğü kısıtlamalarının simgesel birer belgesi haline gelmiştir. Sanatçılar cezaevinde bir süre tutuklu kaldıktan sonra yargılama süreci devam etmiş ve nihayetinde suçlamalardan beraat etmişlerdir.

Bu dava, sadece iki sanatçının kişisel tarihlerinde değil, aynı zamanda Türk demokrasi ve hukuk tarihinde de önemli bir yer tutar. Nazım Hikmet üzerindeki yasakların ve komünizm korkusunun sanat dünyası üzerindeki etkilerini gösteren bu süreç, Türkiye'de entelektüel kesimin askeri vesayet döneminde verdiği varoluş mücadelesinin en bilinen kesitlerinden biridir.