1964 Kıbrıs Bunalımı ve Yunan Uyrukluların Türkiye'den Sınır Dışı Edilmesi

1960'lı yılların başında Kıbrıs'ta Türk toplumuna yönelik artan baskılar ve 1963 sonunda meydana gelen Kanlı Noel olayları, Türkiye ile Yunanistan arasındaki diplomatik ilişkileri kopma noktasına getirdi. Adadaki çatışmaların şiddetlenmesi üzerine Ankara, Atina yönetimine karşı koz olarak Türkiye'de yaşayan Yunan uyruklu kişilerin statüsünü gündeme taşıdı.

Bu gergin sürecin bir sonucu olarak Türk hükümeti, 16 Mart 1964 tarihinde Atatürk ve Venizelos döneminde imzalanan 1930 tarihli İkamet, Ticaret ve Seyrüsefer Antlaşması'nı tek taraflı olarak feshetti. Kararın hemen ardından, İstanbul'da yerleşik olan ancak Yunan pasaportu taşıyan kişilere yönelik sınır dışı işlemleri başlatıldı. İlk etapta 295 kişilik bir grup, mülklerini ve kurulu düzenlerini geride bırakarak Türkiye'yi terk etmek zorunda kaldı.

Bu olay, Türk-Yunan ilişkilerinde on yıllar sürecek bir güven bunalımının başlangıcı oldu. Sınır dışı kararları ilerleyen aylarda binlerce kişiyi kapsayacak şekilde genişledi ve İstanbul'un demografik yapısında kalıcı bir değişime yol açtı. Tarihe '64 Tehciri' olarak geçen bu süreç, azınlık hakları ve uluslararası hukuk bağlamında günümüzde de tartışılmaya devam etmektedir.