Danıştay'ın Nâzım Hikmet'in Vatandaşlık Davasını Reddetmesi

1951 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla Türk vatandaşlığından çıkarılan ve ömrünün geri kalanını sürgünde geçiren dünyaca ünlü şair Nâzım Hikmet Ran'ın vatandaşlık haklarının iadesi için yürütülen hukuki süreç, Türkiye'nin yakın siyasi tarihinde önemli bir yer tutar. Şairin kardeşi Samiye Yaltırım, Nâzım Hikmet'in itibarının hukuken iadesi ve vatandaşlık kaydının yeniden tesisi amacıyla yargı yoluna başvurmuştur.

İdare Mahkemesi'nin açılan davayı reddetmesi üzerine konu temyiz edilerek Danıştay'a taşınmıştır. Danıştay, alt mahkemenin verdiği ret kararını usul ve yasaya uygun bularak onaylamış, böylece o dönem için şairin vatandaşlığa iadesi talebi yargı engeline takılmıştır. Karar, Türkiye'de düşünce özgürlüğü ve geçmişle yüzleşme tartışmalarını yeniden alevlendirmiştir.

Söz konusu yargı kararından yıllar sonra, toplumsal uzlaşı ve kültürel mirasın korunması adına 2009 yılında Bakanlar Kurulu yeni bir karar almıştır. Bu yeni düzenleme ile Nâzım Hikmet Ran'ın Türk vatandaşlığı ölümünden 46 yıl sonra resmen iade edilmiş, elli yılı aşkın süren hukuki ve siyasi kriz böylelikle çözüme kavuşturulmuştur.