Türkiye'nin Amerikan Üslerine El Koyma Kararı (1975)

1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri Kongresi'nin Türkiye'ye yönelik başlattığı silah ambargosu, Türk-Amerikan ilişkilerinde tarihsel bir kırılma noktasına yol açtı. Ambargo kararının ardından dönemin Süleyman Demirel hükümeti, ulusal egemenlik haklarını korumak adına sert bir diplomatik hamle yapma kararı aldı.

25 Temmuz 1975 tarihinde Bakanlar Kurulu, 1969 tarihli Savunma İşbirliği Anlaşması'nı tek taraflı olarak feshetti. Bu kararla birlikte, NATO görevleri saklı tutulan İncirlik Hava Üssü dışındaki Türkiye'deki tüm Amerikan askeri tesislerine el konuldu ve bu merkezler Türk Silahlı Kuvvetleri'nin denetimine geçti. Üslerdeki Amerikan bayrakları indirilerek yerine Türk bayrakları çekildi.

Bu stratejik hamle, Türkiye'nin dış politikada çok yönlü bir strateji izlemeye başlamasına ve kendi yerli savunma sanayiini (ASELSAN gibi kurumların temellerinin atılması) kurma sürecini hızlandırmasına zemin hazırladı. ABD ambargosunun 1978'de kaldırılmasına kadar süren bu dönem, müttefiklik ilişkilerinde karşılıklı bağımlılığın ve ulusal çıkarların önemini bir kez daha ortaya koydu.