Demokrasi Partisi (DEP) Milletvekilleri Davası ve Yargıtay Kararı

1994 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında dokunulmazlıkların kaldırılmasıyla başlayan ve dünya kamuoyunda geniş yankı uyandıran Demokrasi Partisi (DEP) davası, Yargıtay'ın nihai kararıyla sonuçlandı. Kürt siyasi hareketinin parlamentodaki temsilcileri olarak seçilen ancak yasa dışı örgüt üyeliği suçlamasıyla yargılanan milletvekillerinin hukuki süreci, Türk siyasi tarihinin en kritik eşiklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, yerel mahkemenin verdiği kararları inceleyerek Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Doğan ve Selim Sadak’a verilen 15’er yıllık ağır hapis cezalarını onadı. Aynı dava kapsamında yargılanan Mahmut Alınak ve Sırrı Sakık’ın 3 yıl 6’şar aylık hapis cezaları da kesinleşirken; cezaları bozulan Ahmet Türk ve Sedat Yurttaş, tutukluluk süreleri göz önüne alınarak tahliye edildi. Karar, o dönemde hem iç siyasette hem de Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinde büyük bir gerilime neden oldu.

Bu dava, ilerleyen yıllarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşınmış ve Türkiye'nin adil yargılanma hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle tazminata mahkum edilmesine yol açmıştır. 2000'li yılların başında yapılan yasal düzenlemeler ve yeniden yargılama süreçleri, bu davanın aktörlerinin siyasi hayata geri dönmelerinin önünü açmış ve Türkiye'nin demokratikleşme sancılarının sembolik bir örneği olarak tarihteki yerini almıştır.