Bilim ve Sosyalizm Yayınları'na Ait Kitapların İmha Edilmesi

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye'de düşünce ve ifade özgürlüğü üzerindeki baskılar en üst seviyeye ulaşmıştır. Bu baskıcı dönemin en somut ve yıkıcı örneklerinden biri, Bilim ve Sosyalizm Yayınları'nın maruz kaldığı müdahaledir. Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı, yayınevine ait 133.607 adet kitabı 'sakıncalı' bularak sistemli bir şekilde imha etmiştir.

Kitap kıyımı olarak nitelendirilen bu olay, dönemin siyasi iklimini ve askeri yönetimin yayın dünyası üzerindeki otoriter denetimini açıkça ortaya koymaktadır. İmha edilen eserlerin devasa sayısı, yayınevinin entelektüel birikimine ve ekonomik varlığına vurulan darbenin büyüklüğünü göstermektedir. Bu olay, Türk yayıncılık tarihinde düşüncenin suç sayıldığı ve kitapların birer 'tehlikeli materyal' olarak görüldüğü karanlık bir sayfa olarak kayıtlara geçmiştir.

Sıkıyönetim mahkemeleri ve komutanlıkları eliyle yürütülen bu süreç, sadece Bilim ve Sosyalizm Yayınları ile sınırlı kalmamış; pek çok yayınevi, yazar ve çevirmen benzer sansür mekanizmalarına maruz bırakılmıştır. Ancak tek seferde imha edilen kitap miktarının bu denli yüksek olması, olayı ifade özgürlüğü ve insan hakları ihlalleri bağlamında sembolik bir noktaya taşımıştır.