Türkiye İşçi Partisi İzmir Kongresi ve İdeolojik Çatışmalar

1960'lı yılların sonu ve 1970'lerin başında Türkiye İşçi Partisi (TİP), Türkiye solunun en önemli yasal siyasi aktörü konumundaydı. Ancak parti içerisinde, devrimin yöntemi ve stratejisi üzerine ciddi görüş ayrılıkları baş göstermişti. Mehmet Ali Aybar ve Behice Boran gibi isimlerin temsil ettiği 'Sosyalist Devrim' (SD) çizgisi ile Mihri Belli'nin teorize ettiği 'Milli Demokratik Devrim' (MDD) taraftarları arasındaki gerilim, İzmir'de yapılan kongrede doruk noktasına ulaştı.

Kongre salonunda yaşanan tartışmalar, kısa sürede 'sosyalist devrimciler' ile kendilerini 'proleter devrimciler' olarak tanımlayan gruplar arasında fiziksel bir kavgaya dönüştü. MDD taraftarları, partinin mevcut yönetimini parlamenter sisteme hapsolmakla ve revizyonizmle suçlarken; parti yönetimi ise bu grubu partiyi ele geçirmeye çalışan fraksiyonel bir yapı olarak nitelendirdi. Yaşanan bu arbede, partinin iç disiplinini ve birliğini derinden sarstı.

İzmir Kongresi'nde yaşanan bu çatışma, TİP içindeki kopuşu hızlandırdı ve Türk sol hareketinin farklı fraksiyonlara bölünmesinde tarihsel bir dönüm noktası oldu. Bu olaydan kısa bir süre sonra partide ihraçlar yaşanmış, sol hareket içindeki teorik ayrışmalar yerini kalıcı örgütsel bölünmelere bırakmıştır. Bu süreç, 12 Mart 1971 muhtırası öncesinde Türkiye'deki sosyalist mücadelenin seyrini kökten değiştirmiştir.