İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı'nın 1 Mayıs Kutlamalarını Yasaklaması

Türkiye'nin 1970'li yılların sonunda içinde bulunduğu siyasi istikrarsızlık ve tırmanan sokak şiddeti, askeri idarenin sivil alan üzerindeki baskısını artırmıştır. Özellikle 1977 yılında yaşanan ve 'Kanlı 1 Mayıs' olarak tarihe geçen olayların ardından, işçi bayramı kutlamaları devlet nezdinde yüksek riskli bir güvenlik sorunu olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, toplumsal düzeni koruma ve olası ideolojik çatışmaları önleme iddiasıyla kutlamalara yasak getirerek sendikal faaliyetlerin kamusal alandaki hareket alanını kısıtlamıştır.

Alınan bu yasak kararı, dönemin güçlü işçi konfederasyonları ile askeri vesayet arasındaki gerilimi zirveye taşımıştır. Sıkıyönetim kanunlarının verdiği geniş yetkilerle uygulanan bu kısıtlama, demokratik hakların ve toplantı özgürlüğünün askıya alınmasının somut bir örneği olarak kabul edilir. Yasak kararına rağmen sembolik olarak meydanlara çıkmaya çalışan gruplar ile güvenlik güçleri arasında yaşanan arbedeler, dönemin siyasi atmosferini daha da sertleştirmiştir.

Bu yasaklama süreci, Türkiye'nin 12 Eylül 1980 askeri darbesine giden yoldaki otoriterleşme adımlarının önemli bir halkasını oluşturur. 1 Mayıs'ın yasaklanması, sadece bir kutlamanın engellenmesi değil, aynı zamanda işçi sınıfının örgütlü gücüne karşı devletin aldığı sert tutumun göstergesidir. Bu karar, Türkiye'nin demokrasi tarihinde uzun yıllar sürecek olan 'Taksim Meydanı ve 1 Mayıs' tartışmalarının da temelini oluşturmuştur.