İstanbul Kartal'da Büyük Gecekondu Tasfiyesi ve Kentsel Düzenleme Operasyonu

Türkiye'nin 1950'li yıllardan itibaren yaşadığı hızlı sanayileşme ve köyden kente göç dalgası, İstanbul'un çeperlerinde 'gecekondu' adı verilen plansız yerleşim alanlarının oluşmasına neden olmuştur. Kartal ilçesi, sanayi tesislerine yakınlığı sebebiyle bu göçten en çok etkilenen bölgelerden biri haline gelmiş, kamu arazileri üzerinde binlerce niteliksiz konut yükselmiştir. 1500 gecekondunun yıkılması, bölgedeki kaçak yapılaşma sorununa yönelik atılmış en kapsamlı adımlardan biri olarak kayıtlara geçmiştir.

Söz konusu yıkım operasyonu, sadece fiziksel bir alan temizliği değil, aynı zamanda Kartal'ın bir sanayi banliyösünden modern bir yerleşim merkezine dönüşüm sürecinin kritik bir evresini temsil etmektedir. Belediye ve devlet eliyle yürütülen bu tasfiye süreci; mülkiyet hakları, barınma sorunu ve kentsel planlama arasındaki tarihsel çatışmayı bir kez daha gün yüzüne çıkarmıştır. Yıkımlar sırasında yaşanan sosyal değişimler, dönemin konut politikalarının ve yerel yönetimlerin şehircilik vizyonunun somut bir yansımasıdır.

Bu olay, İstanbul'un kentsel hafızasında önemli bir yer tutarken, sonraki yıllarda bölgede uygulanacak olan geniş ölçekli kentsel dönüşüm projelerine de zemin hazırlamıştır. 1500 hanenin tasfiyesi, bölgedeki modern altyapı çalışmalarının hızlanmasına ve sosyal donatı alanlarının inşasına olanak sağlamış, Kartal'ın bugünkü çehresinin oluşumunda belirleyici bir rol oynamıştır.