Tarık Akan'ın 35. Berlin Film Festivali'nde Jüri Özel Ödülü Kazanması

1985 yılında düzenlenen 35. Berlin Uluslararası Film Festivali, Türk sineması adına tarihi bir başarıya sahne oldu. Zeki Ökten’in yönetmenliğini üstlendiği ve senaryosunu Fehmi Yaşar’ın kaleme aldığı 'Pehlivan' filmindeki performansıyla Tarık Akan, festivalin prestijli ödüllerinden biri olan Jüri Özel Ödülü'ne (Gümüş Ayı - Mansiyon) layık görüldü. Film, geleneksel yağlı güreş sporunu bir geçim kapısı olarak gören bir köylünün, modernleşen toplum içindeki ekonomik ve sosyal mücadelesini gerçekçi bir dille ele alıyordu.

Ancak bu büyük sanatsal başarıya, dönemin siyasi ikliminin gölgesi düştü. 12 Eylül askeri darbesi sonrası süreçte yargılanan ve siyasi görüşleri nedeniyle baskı altında olan Tarık Akan’a, yurt dışına çıkış yasağı uygulandığı için pasaport verilmedi. Bu engel sebebiyle Akan, Berlin’e giderek ödülünü bizzat teslim alma onuruna erişemedi. Sanatçının yaşadığı bu kısıtlama, o dönemde Türkiye'deki temel hak ve hürriyetlerin durumu ile sanatçıların üzerindeki baskıyı uluslararası kamuoyunun gündemine taşıdı.

Pehlivan filmi ve Tarık Akan’ın kazandığı bu ödül, Türk sinemasının uluslararası arenadaki saygınlığını pekiştiren en önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul edilir. Akan’ın ödül törenine gidememesi ise Türk kültür tarihinde sanatın ve siyasetin karşı karşıya geldiği sembolik olaylardan biri olarak hafızalara kazınmıştır.