Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nın Bilim ve Sosyalizm Yayınları Kitaplarına El Koyması

29 Ağustos 1982 tarihinde, 12 Eylül askeri müdahalesinin ardından kurulan baskıcı rejimin bir parçası olarak Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı, Bilim ve Sosyalizm Yayınları’na yönelik kapsamlı bir operasyon gerçekleştirdi. Operasyon kapsamında yayınevinin stoklarında bulunan yaklaşık 150 bin adet kitaba, içerikleri 'sakıncalı' bulunduğu gerekçesiyle el konuldu. Bu olay, askeri yönetimin entelektüel üretim üzerindeki denetimini ne ölçüde sertleştirdiğini gösteren en somut örneklerden biri oldu.

1980 darbesi sonrası süreçte, özellikle sol literatür ve sosyal bilimler alanında eserler yayımlayan kurumlar sıkı takip altına alınmıştı. Bilim ve Sosyalizm Yayınları, Marksist kuram ve toplumsal analizler üzerine odaklanan yayın kataloğu nedeniyle sıkıyönetim mahkemelerinin ve komutanlıklarının hedefi haline geldi. 150 bin gibi devasa bir rakama ulaşan müsadere işlemi, Türkiye yayıncılık tarihinde tek seferde gerçekleştirilen en büyük kitap el koyma olaylarından biri olarak kayıtlara geçti.

Bu müdahale, sadece bir yayınevinin ekonomik olarak çökertilmesini değil, aynı zamanda toplumun bilgiye erişim kanallarının tıkanmasını ve düşünce dünyasının tek tipleştirilmesini amaçlıyordu. El konulan kitapların büyük bir kısmı ilerleyen süreçlerde imha edildi veya depolarda çürümeye terk edildi. Olay, Türkiye’de demokrasi ve ifade özgürlüğü mücadelesinde unutulmayan bir sansür simgesi olarak hatırlanmaktadır.