THKP-C ve THKO Liderlerinin Maltepe Askeri Cezaevi'nden Firarı

29 Kasım 1971 tarihinde Türkiye siyasi tarihinin en dikkat çekici cezaevi firarlarından biri gerçekleşti. THKP-C (Türkiye Halk Kurtuluş Partisi ve Cephesi) kurucu kadrolarından Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı ve Ziya Yılmaz ile THKO (Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu) önderlerinden Cihan Alptekin ve Ömer Ayna, tutuklu bulundukları İstanbul Kartal-Maltepe Askeri Cezaevi'nden tünel kazarak kaçmayı başardılar. Bu olay, farklı devrimci örgütlerin bir eylem birliği içinde hareket etmesi ve sıkıyönetim şartlarında gerçekleştirilmesi bakımından büyük bir yankı uyandırdı.

Firar süreci, cezaevinde aylar süren titiz bir tünel kazma çalışmasının sonucunda tamamlandı. 12 Mart Muhtırası sonrası ilan edilen sıkıyönetim döneminde gerçekleşen bu kaçış, güvenlik birimlerinde şok etkisi yaratırken; firariler dışarıdaki ağların yardımıyla gizlenmeyi başardılar. Kaçışın temel amacı, o dönemde idamla yargılanan ve infazları beklenen Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamlarını engellemek için yeni bir direniş hattı oluşturmaktı.

Bu firar, Türkiye sol hareketinin en trajik sayfalarından biri olan Kızıldere Olayı'na giden sürecin fitilini ateşledi. Kaçıştan kısa bir süre sonra Ulaş Bardakçı İstanbul'da bir operasyonda hayatını kaybederken; Mahir Çayan, Cihan Alptekin ve beraberindeki arkadaşları, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamını durdurmak için kaçırdıkları İngiliz teknisyenlerle birlikte Tokat'ın Kızıldere köyünde kuşatıldı. 30 Mart 1972'de gerçekleşen bu kuşatma, Türkiye'nin siyasi hafızasında derin izler bırakan bir çatışmayla sonuçlandı.