Mustafa Suphi ve On Dört Arkadaşının Öldürülmesi

Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) kurucu başkanı Mustafa Suphi ve 14 arkadaşı, Sovyet Rusya'daki örgütlenme çalışmalarının ardından Anadolu'daki Milli Mücadele'ye destek vermek ve siyasi faaliyet yürütmek amacıyla 1921 yılı başında Türkiye'ye giriş yaptı. Kars ve Erzurum üzerinden Trabzon'a ulaşan heyet, yol boyunca çeşitli protestolar ve engellemelerle karşılaştı. Ankara hükümetinin talimatıyla sınır dışı edilmek üzere Trabzon Limanı'ndan bir tekneye bindirilen grup, 28 Ocak'ı 29 Ocak'a bağlayan gece karanlık bir suikasta kurban gitti.

Trabzon Kayıkçılar Kahyası Yahya ve adamları tarafından gerçekleştirilen bu saldırıda, Mustafa Suphi ve beraberindeki isimler Karadeniz'in sularında öldürülerek denize atıldı. Tarihe 'Onbeşler Olayı' olarak geçen bu trajik hadise, Türk siyasi tarihinde sol hareketin maruz kaldığı ilk ve en büyük tasfiyelerden biri olarak kabul edilir. Cinayetin arkasındaki yerel güçlerin ve merkezi otoritenin rolü, tarihçiler arasında on yıllar boyunca tartışılan bir konu olmaya devam etmiştir.

Bu olay, o dönemde yeni kurulan Ankara hükümeti ile Sovyetler Birliği arasındaki diplomatik dengeleri hassas bir noktaya getirse de stratejik iş birliği kesintiye uğramamıştır. Mustafa Suphi ve arkadaşlarının katledilmesi, Türkiye'deki sosyalist ve komünist hareketler için sembolik bir kırılma noktası olmuş ve her yıl Ocak ayının sonunda anılan tarihi bir trajedi olarak kayıtlara geçmiştir.